Geheugentraining voor ouderen - 6 tips

Het geheugen is het vermogen van een persoon (of dier) om informatie te onthouden. Het omvat drie belangrijke aspecten, namelijk: de opslag, het vasthouden of bewaren en het terugzoeken van informatie. Net als spieren, kan ook het geheugen getraind worden. Als u onderstaande trainingen opneemt in uw dagelijkse routine, houdt u uw hersens scherp waardoor de kans groter is dat u beter namen, gezichten, telefoonnummers en bijvoorbeeld afspraken kunt onthouden. Een actief brein vermindert daarnaast ook de kans op dementie, aldus Alzheimer Nederland. Wij helpen u met dit artikel op weg met 6 tips en oefeningen om uw geheugen te trainen. 

De zes tips om het geheugen te blijven stimuleren:

  1. Sociale contacten onderhouden
  2. Iets nieuws leren 
  3. Sporten en bewegen 
  4. (Geheugen-) spellen spelen 
  5. Voldoende slapen 
  6. Bewuste voeding nemen 

Deze zes tips lichten wij hieronder in de tekst voor u toe inclusief bijpassende trainingen, oefeningen of zogenoemde geheugensteuntjes. 

Het onderhouden van sociale contacten is goed voor het geheugen 

Uit bevolkingsonderzoek van Alzheimer Nederland, blijkt dat mensen met veel sociale contacten minder risico hebben op dementie. Mensen die zichzelf namelijk omschrijven als eenzaam, hebben later meer kans op dementie. Het kan zijn doordat mensen die zich eenzaam voelen, vaker gevoelig zijn voor somberheid en zelfs depressie zijn. Dat heeft een negatief effect op de gezondheid van de hersens. Bovendien zorgt het onderhouden van sociale contacten met bijvoorbeeld naasten, familieleden en vrienden ervoor dat de hersens van de interactie actief worden. Dit heeft positieve gevolgen voor het geheugen. Spreek dus waar mogelijk regelmatig af met uw dierbare. Is het ontmoeten van hen misschien niet altijd mogelijk? Denk dan aan de digitale mogelijkheden. Bellen, Skypen, Facetimen: er zijn genoeg opties om elkaar op een afstand tóch te kunnen zien en spreken. De welzijnsmedewerkers van Domus Magnus kunnen hierbij op locatie ondersteunen om samen de applicatie in te stellen of om te helpen bij het inloggen.  

 

Ga iets nieuws leren, of bedenk een leuke hobby 

Wanneer u tijd en energie steekt in het leren van iets nieuws of in het uitoefenen van uw hobby, dan zorgt u ervoor dat uw hersens weer actief raken. Schaken, dammen en bridgen zijn goede voorbeelden van complexe hobby’s die u samen met vrienden of familie kunt doen. Of online, achter uw computer. Maar er zijn nog meer manieren om individueel de hersens te activeren. Maak bijvoorbeeld (kruiswoord)puzzels of Sudoku. Het bespelen van een muziekinstrument past ook in dat rijtje, blijf oefenen en uzelf uitdagen. Zorg ervoor dat u uzelf blijft prikkelen om zo de activiteit van het brein te stimuleren. Wanneer u iets op de automatische piloot doet, heeft het minder invloed op de hersens en het geheugen.  
 

Sporten en bewegen is goed voor uw brein en geheugen 

Sporten en bewegen helpt om fit te blijven, ook op oudere leeftijd. Inspannend bezig zijn zorgt ervoor dat u zich mentaal en lichamelijk fitter voelt en langer de activiteiten kunt blijven doen die u graag doet. Bewegen is goed voor het geheugen, het concentratievermogen en de verwerkingssnelheid van informatie. Er komt steeds meer bewijs dat bewegen het risico op het ontstaan van dementie vermindert. Bij Domus Magnus doen we er alles aan om meerdere keren per week bewust bezig te zijn met sport en beweging. Hier leest u onze vijf tips om lekker te gaan en blijven bewegen, zonder dat het te belastend wordt: 

  • Ga samen wandelen in de tuin of buurt 
  • Doe stoelyoga met een groepje 
  • Bewegen op muziek 
  • Tovertafel: beweging zorgt voor interactie 
  • Ga tuinieren 

U beweegt volgens de officiële beweegnorm voldoende als u zich 5 dagen per week mild fysiek inspant. Dat betekent dat uw ademhaling iets zwaarder wordt en uw hartslag iets hoger. Die 30 minuten hoeft u niet achter elkaar te doen. Kortere oefeningen van bijvoorbeeld 3 keer 10 minuten is ook voldoende om het resultaat te bereiken. 
 
Domus Magnus biedt een groot welzijnsaanbod aan haar bewoners. Hierin speelt bewegen een grote rol. Al ruim van tevoren wordt het activiteitenprogramma bekend gemaakt, zodat bewoners weten waar zij aan toe zijn en wat ze kunnen verwachten. Ervaring leert ons dat onze bewoners dat een prettige manier van leven vinden. Naast het aanbod bewegingsactiviteiten, wordt er ook regelmatig een film of documentaire over sport of over een bekende sporter getoond. Dit roept herinneringen op bij bewoners aan de tijd dat zij vroeger mogelijk ook fanatiek hebben gesport. Daarnaast levert dit gespreksstof op en leren de bewoners elkaar beter kennen.  
 

Speel (geheugen)spellen met familie, vrienden of kennissen 

Spelletjes spelen. Wie kent het niet? Gezellig met een groepje vrienden of familie rond de tafel. Veel spellen geven aan voor alle leeftijden te zijn, of tot 99 jaar. Maar toch niet ieder spel is geschikt voor senioren. Plaatjes kunnen wat kinderlijk zijn, teksten onleesbaar of pionnen te klein. Ook zijn veel spellen voor mensen met een vorm van dementie niet erg geschikt. Bij Domus Magnus hebben we ervaren dat een spel niet ingewikkeld of prijzig hoeft te zijn om plezier te beleven en interactie aan te moedigen. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat je je geheugen kunt trainen met geheugenspelletjes. Deze richten zich veelal op het werkgeheugen, ook wel bekend als het kortetermijngeheugen. U activeert de hersens en het geheugen wanneer u bewust bezig bent met deze spellen. Om u op weg te helpen en wat tips te geven, zetten wij hier 3 spellen op een rij die geschikt zijn voor ouderen om (samen) te spelen.  

Legpuzzel maken

Puzzelen wordt door velen ervaren als rustgevend. Uren werken aan een heel mooi plaatje, alleen of samen met anderen. En zowel de linker- als de rechterhersens worden gestimuleerd bij de activiteit puzzelen. De puzzel kan net zo makkelijk weer even weggelegd worden en er te allen tijde weer bij gepakt worden. Deze activiteit kan ook door bijna alle leeftijden worden uitgevoerd en daarom is het puzzelen met (klein)kinderen leuk en gemakkelijk om te doen. Mochten de puzzelstukjes voor ouderen te klein zijn of niet duidelijk genoeg, dan hoeft dit geen drempel te zijn. Er zijn namelijk speciale legpuzzels voor ouderen en slechtzienden. Hierbij zijn de puzzelstukjes vijf keer zo groot ten opzichte van de originele puzzels. Hier vindt u wat voorbeelden van deze XL edities.

Memory 

Het geheugen trainen kan bijvoorbeeld ook met het spel memory. Daarom is dit een zeer geschikt spel om met ouderen te spelen. Het kan in groepjes, 1 tegen 1, of individueel. Wanneer er op de kaartjes herkenbare plaatjes, spullen of beelden van vroeger staan, stimuleert dat de oudere nog meer en is de herkenning groter. Dit kan zelfs een aanleiding zijn voor een leuk gesprek of herinnering aan vroeger. Het omdraaien van de kaartjes is tevens goed voor de fijne motoriek. Mocht de originele memory te klein, te kinderlijk of te onduidelijk zijn, dan zijn hier ook speciale edities te koop voor ouderen of slechtzienden. 

Een quiz over muziek of over vroeger 

Een quiz zou vrij eenvoudig zelf gemaakt kunnen worden. Hang er een thema aan vast en raadpleeg internet voor leuke quizvragen. Maar u kunt er bijvoorbeeld ook voor kiezen om het spel ‘Blik op vroeger’ te spelen. Met dit vragenspel worden bijzondere herinneringen opgehaald. De vragen in het blik bieden handvatten voor boeiende gesprekken, waarin ervaringen worden uitgewisseld en u en uw naasten beter leert kennen. In totaal zijn 100 vragen onderverdeeld in 10 herkenbare thema's, onder andere "Tienertijd", "Familie en naasten", "Ouderlijk huis", etc. Zo combineer u het spelen van een spel met het onderhouden van sociale contacten. Het spel vindt u hier.  

Een goede nachtrust is bevorderlijk voor uw geheugen 

De gevolgen van chronisch slaaptekort kunnen behoorlijk heftig uitpakken. Maar ook al gaat het om een aantal dagen: u zult merken dat dit invloed heeft op uw hersens. Waarschijnlijk bent u wat warrig, vermoeid. U kunt minder goed onthouden en nadenken kost meer moeite. Probeer dit te voorkomen door uw rust te pakken en uzelf een goede nachtrust te gunnen. Hoeveel uren slaap u elke dag nodig heeft om optimaal te presteren en lekker in uw vel te zitten, is per persoon verschillend. De richtlijn is om te gaan slapen tussen 23:00 uur en 08:00 uur, 6 tot 8 uur lang. De hoeveelheid slaap die genoeg is, veranderd gedurende het leven. Een baby slaapt wel 18 uur per dag. Voor volwassenen is dat dus ergens tussen de 6 en 8 uur. 

Gezond eten heeft een positief effect op uw lichaam

Gezond eten is essentieel om ons lichaam in goede conditie te houden en hetzelfde geldt voor de hersens. Zo is gezond eten dus een belangrijke én lekkere vorm van geheugentraining. Denk bij gezonde voeding aan veel groente en fruit, onverzadigde vetten uit bijvoorbeeld olijfolie en noten, volkorenproducten en peulvruchten. Probeer (producten met veel) suiker matig te gebruiken vanwege de kans op suikerziekte, wat weer nadelig is voor uw hersens. Alcohol: drink met mate. Eén of géén glas per dag, met name vanwege het risico op kanker en hart- en vaatziekten. Hetzelfde geldt voor het gebruik van zout, pas hiermee op. Probeer één of twee keer per week vis of schaaldieren eten. De vetzuren in vis (omega 3-vetzuren) beschermen tegen hart- en vaatziekten. Met name vette vis bevat veel gunstige vetzuren. Bij Domus Magnus eten we 3 keer per dag verse maaltijden bereid door de (chef)kok. ‘s Avonds serveren wij een driegangendiner, waarbij het draait om gezonde voeding. 

Dit zijn de zes tips die Domus Magnus u geeft voor het trainen van uw hersens en geheugen. Op de website van Alzheimer Nederland kunt u nog meer informatie vinden betreffende dit onderwerp.

Over Domus Magnus

Domus Magnus is een landelijke woonzorgorganisatie met in totaal 17 unieke locaties. Ons doel is zorgen dat ouderen kunnen blijven leven en wonen zoals ze gewend zijn. Een mooie woonomgeving, professionele zorg en veel aandacht voor het welzijn van onze bewoners zijn daarbij belangrijke speerpunten. Wij bieden hiermee een alternatief voor de reguliere verzorgings- en verpleeghuiszorg, dan wel de (intensieve) thuiszorg. Bij Domus Magnus woont u in uw eigen appartement in een sfeervol pand. Met alle benodigde zorg binnen handbereik dat wordt uitgevoerd door eigen personeel. Met aandacht voor de grote én kleine dingen die het leven de moeite waard maken. Veel van onze bewoners kiezen ervoor om naar een plek te verhuizen waar het fijn wonen en leven is. En met de zekerheid van 24-uurs zorg in huis. Zowel ouderen met een zorgvraag, als mensen die (nog) niet of nauwelijks zorg nodig hebben zijn van harte welkom om bij Domus Magnus te komen wonen.

Wilt u persoonlijk met ons kennis maken? Neem dan gerust contact met ons op.