8 spellen geschikt voor ouderen

Spelletjes spelen. Wie kent het niet? Gezellig met een groepje vrienden of familie rond de tafel. Veel spellen geven aan voor alle leeftijden te zijn, of tot 99 jaar. Maar niet ieder spel is geschikt voor senioren. Plaatjes kunnen wat kinderlijk zijn, teksten onleesbaar of pionnen te klein. Ook zijn veel spellen voor mensen met een vorm van dementie niet erg geschikt. Bij Domus Magnus hebben we ervaren dat een spel niet ingewikkeld of prijzig hoeft te zijn om plezier te beleven en interactie aan te moedigen. Om u op weg te helpen en wat tips te geven, zetten wij hier 8 spellen op een rij die geschikt zijn voor ouderen om (samen) te spelen. 

  1. Het ballonspel
  2. Oudhollands sjoelen
  3. Legpuzzel maken
  4. Muziekquiz
  5. Kaartspel: bridge 
  6. Memory 
  7. Rummikub
  8. Tekenen, schilderen, knutselen

Bovenstaande spellen kunt u uitvoeren met een klein budget. Sommige spellen zijn zelfs helemaal kosteloos. En met wat creativiteit kunt ook u zelf een spel in elkaar zetten! We geven verderop in dit artikel extra tips over waar u speciale edities van de spellen kunt aanschaffen voor ouderen, waarbij rekening is gehouden met grootte en leesbaarheid van de spelelementen. 

 

  1. Het Ballonspel 

Benodigdheden? Een kleurrijke ballon! En wat stoelen. Dit spel is leuk voor iedereen. Voor ouderen met en zonder dementie. En tevens voor ouderen die niet meer zo goed ter been zijn. Deelnemers kunnen zitten op een stoel en samen vormen zij een kring. Het idee is makkelijk: sla de ballon over naar elkaar. Zitten er ouderen tussen die wel nog graag staan? Ook dat kan! Het kan ook iets uitdagender door in teams te werken. Dan staan de stoelen en de deelnemers in twee rijen tegenover elkaar. De opdracht voor de teams is dan om de ballon naar de overkant te krijgen binnen ‘het speelveld’, het vlak tussen de buitenste stoelen. Lukt dit? Dat betekent een punt voor het desbetreffende team. Op beweging en kleur wordt onbewust, automatisch gereageerd door te slaan tegen de ballon. Dat maakt het spel zo laagdrempelig en makkelijk voor alle doelgroepen. 

  1. Oudhollands sjoelen 

Sjoelen is een Nederlands gezelschapsspel en sport, waarbij de spelers in drie beurten 30 houten schijven door vier kleine gleufjes op het einde van de plank moeten schuiven. De eerste keer wordt met alle schijven geschoven, de tweede en de derde keer met de schijven die nog niet in een vakje beland zijn. Bijna iedereen kent het spel, het is dan ook populair om met het hele gezin te spelen, want ook ouderen kunnen goed meedoen. Zij kennen het spel, het doel en de beweging die gemaakt moet worden. Dit maakt het makkelijk om personen te enthousiasmeren. Heeft u zo’n mooie sjoelbak thuis staan die u weleens vergeet? Dan is dit het uitgelezen moment om hem van zolder af te halen en elkaar uit te dagen met een potje sjoelen. 

  1. Legpuzzel maken 

Puzzelen wordt door velen ervaren als rustgevend. Uren werken aan een heel mooi plaatje, alleen of samen met anderen. De puzzel kan net zo makkelijk weer even weggelegd worden en er te allen tijde weer bij gepakt worden. Deze activiteit kan ook door bijna alle leeftijden worden uitgevoerd en daarom is het puzzelen met (klein)kinderen leuk en gemakkelijk om te doen. Mochten de puzzelstukjes voor ouderen te klein zijn of niet duidelijk genoeg, dan hoeft dit geen drempel te zijn. Er zijn namelijk speciale legpuzzels voor ouderen en slechtzienden. Hierbij zijn de puzzelstukjes vijf keer zo groot ten opzichte van de originele puzzels. Hier vindt u wat voorbeelden van deze XL edities. 
 

 

  1. Muziekquiz 

Muziek zorgt onder andere voor beweging door het meebewegen en zelfs dansen. Er wordt bij Domus Magnus regelmatig muziek van vroeger opgezet, wat meteen al herinneringen ophaalt en verhalen en emoties losmaakt. En er wordt meegezongen! Hits van vroeger werken enorm aanstekelijk. Bewoners herkennen de nummers en de teksten. Het is een aanleiding voor een lach en een gesprek. Om dit te verwerken in een activiteit of een spel, kan er bijvoorbeeld een quiz gemaakt worden over de nummers uit de tijd van de deelnemers. Vraag bijvoorbeeld wie de artiest is, hoe het nummer heet of hoe het album heet. Ouderen met dementie kunnen allicht niet meedoen aan de quizvragen, maar wel meegenieten van de muziek.  

  1. Kaartspel: bridge 

Bridgen is ook zo’n typisch spel dat ouderen graag spelen. In groepjes, met familie, vrienden of medebewoners van de woonzorglocatie bijvoorbeeld. Volgens het Nederlands Instituut voor de Gezondheidszorg (Nivel) voelen ouderen zich door het bridgen op de lange termijn minder eenzaam. Volgens het Nederlands Instituut voor de Gezondheidszorg voelen ouderen zich door het bridgen op de lange termijn minder eenzaam. Gezien dit spel echt een denksport is, is bridgen voor mensen met dementie niet zo geschikt. Er kan dan wel gedacht worden aan andere kaartspellen. Een wat toegankelijker kaartspel is bijvoorbeeld ‘Hoogste kaart’. Degene die in de ronde de hoogste kaart van een blinde stapel opgooit, wint de kaarten van die ronde. Degene met uiteindelijk de meeste kaarten, wint het spel. 

 

  1. Memory 

Het geheugen trainen kan bijvoorbeeld met het spel memory. Daarom is dit een zeer geschikt spel om met ouderen te spelen. Het kan in groepjes, 1 tegen 1, of individueel. Wanneer er op de kaartjes herkenbare plaatjes, spullen of beelden van vroeger staan, stimuleert dat de oudere nog meer en is de herkenning groter. Dit kan zelfs een aanleiding zijn voor een leuk gesprek of herinnering aan vroeger. Het omdraaien van de kaartjes is tevens goed voor de fijne motoriek. Mocht de originele memory te klein, te kinderlijk of te onduidelijk zijn, dan zijn er ook speciale edities te koop voor ouderen of slechtzienden. 

  1. Rummikub 

Rummikub. Het gezelschapsspel met al die witte steentjes met gekleurde cijfers erop, met als doel om mooie cijferreeksen te sparen op het plankje en deze op het juiste moment in te zetten. Een oud, bekend spel en leuk om in een groepje en met ouderen te spelen. Ouderen zullen het spel vast kennen van vroeger. De regels zijn niet al te moeilijk, waardoor het een vrij toegankelijk soort bordspel is. De hersenen worden aan het werk gezet en er wordt getraind met logisch nadenken en optellen. De originele rummikub bevat wat kleine stenen. Zijn deze te klein of onleesbaar voor de deelnemers? Geen probleem, er bestaan XL-edities, met extra grote stenen om de leesbaarheid te vergroten. Wel zo leuk, zo kan iedereen mee blijven doen. Deze editie vindt u onder andere hier 

  1. Tekenen, schilderen, knutselen 

Creatief bezig zijn door te schilderen, knutselen of tekenen. Het is dan misschien geen spel waarbij er een winnaar of een verliezer is, maar het is wel een hele leuke activiteit. Een activiteit die individueel uitgevoerd kan worden alsmede in groepjes. En het mooie hieraan is dat werkelijk iedereen mee kan doen. Ook is deze activiteit geschikt voor mensen met dementie. Mensen kunnen hun fantasie de vrije loop laten gaan en er een kleurrijk geheel van maken. Als er maar plezier wordt gemaakt en de deelnemers genieten.  
 
Het kan iets moeilijker of uitdagender gemaakt worden door een opdracht mee te geven. Op de locaties van Domus Magnus wordt ook veel gedaan met deze creatieve activiteiten. Het kunstzinnig werken blijkt vaak een positief effect te hebben: de bewoner wordt ontspannen van het tekenen of schilderen. Vaak worden er beelden uit de natuur gebruikt als inspiratiebron. Dat geeft houvast, is concreet en herkenbaar.  Mocht er meer hulp nodig zijn, dan springt de begeleider bij. Lees hier hoe kunstzinnige therapie op locatie Holland uitpakt en bekijk in de video hieronder hoe een bewoonster van Villa Molenenk haar eigen kunstwerken tentoon kon stellen. 

Meer spellen voor ouderen

Met bovenstaande tips heeft u wat ideeën voor geschikte activiteiten voor ouderen. U kunt ook onze blogs en activiteitenpagina lezen om inspiratie op te doen en een indruk te krijgen van het welzijnsaanbod dat Domus Magnus op haar locaties biedt.